İçeriğe geç
Sertaç Şipka

Hakkımda

Sertaç Şipka, Gönüllü Hareketi Derneği'nin bir etkinliğinde konuşurken

Kökler

1987 yılında Bursa'nın merkezinde, Setbaşı semtinde doğdum ve büyüdüm. Doğum günüm 18 Haziran, burcum İkizler. Yükselenim ise Aslan. Burçlara inanırım ama kime inanacağını şaşıranlardanım.

Soyadım genellikle çok karıştırılır, telaffuz edilmekte de zorlanılır: Şikka, Şıpak ya da Şıpka diyenler çıkar. Nereden geldiğine gelince — dedem İsmail Şipka, Makedonya (eskiden Yugoslavya) Üsküp'ten 1955 yılında göçüp Türkiye'ye gelmiş. Dedemin anlattığına göre Üsküp'te bir köprünün adıymış Şipka.

Soyadımın izi orada bitmiyor: eski Yugoslavya ülkelerinin dillerinde farklı anlamlara geliyor, Bulgarca'da kuşburnu demek. Bulgaristan'daki Şipka kasabasında aynı adı taşıyan bir anıt var; bir de Şipka Geçidi — 1877–1878 Osmanlı–Rus Savaşı'nda iki ordunun, stratejik önemi büyük olan bu geçit için dört ayrı muharebe verdiği yer.

Adım İsmail olsun istemişler ama dedem "ne öyle, ben öldüm mü de(!) çocuğa adımı veriyorsunuz" deyince, o zaman İstanbul'da yaşayan teyzemin Ermeni komşusunun oğlunun adını annem vermiş bana.

Sertaç, Farsça kökenli "ser" (baş) ile Arapça ve Farsçada ortak kullanılan "taç" kelimelerinin birleşiminden geliyor: baş tacı, çok sevilen, saygı duyulan kimse.

Anne tarafımın soyağacı 16. yüzyıla, Kahramanmaraş'ın Ekmekçi mahallesindeki Kale dibi–Kireççi sokağına uzanıyor; bir Türk aşireti. Anne dedem Osman Kireççi'nin dedesi Kireççizade Mehmet Efendi (1878–1918) bu koldan.

Millî mücadele kahramanı Sütçü İmam'ın dedesi Kireççizade Hacı Mehmet Efendi, babası ise dördüncü oğul Kireççizade Ömer Efendi; yani sülalenin bilinen dördüncü kolu. Soyadı Kanunu'yla aileye, kurtuluş mücadelesine atfen "Türkkorur" soyadı verildiği için, asıl adı Kireççizade Hacı İmam Efendi olan Sütçü İmam'ın ailesi bugün farklı bir soyadıyla anılıyor.

Maraş olayları ve ardından oluşan ortam Kahramanmaraş'ı yaşanabilir bir yer olmaktan çıkarınca, Osman dedemler yaklaşık 450 yıldır yaşadıkları ata topraklarını bırakıp Bursa'ya göçmüşler. Vardıkları gün 12 Eylül 1980'in sabahıydı.

Bir kol Üsküp'ten, bir kol Kahramanmaraş'tan yola çıkmış; ikisi de Bursa'da durmuş. Ben iki yolun kesiştiği yerde doğdum.

925 kmÜsküp920 kmKahramanmaraşBursa

Akış

Doğduğumda şehrin nüfusu 1,5 milyondu; bugün 3,6 milyon. Setbaşı, mahalle kültürünün en güzel yaşandığı yerlerden biriydi: kimin zengin kimin fakir olduğu belli olmazdı. Mahalle hep aynı kaldı, okullarım değişti — iki anaokulunda okudum, ilkokuldan liseye gelene kadar dört kez okul değiştirdim.

Üniversiteye başladığımda 17 yaşındaydım. Hayalim mimar olmaktı. İstanbul'da iyi bir üniversitede inşaat mühendisliği de okuyabilirdim ama mümkün olmadı. İlk tercihim ile yerleştiğim Uludağ Üniversitesi'nden tekstil mühendisi olarak 21 yaşında mezun oldum.

Doğduğum şehirde burs ve destek alarak okudum. KYK burslarımla ilk bilgisayarımı aldığımdaki heyecanımı dün gibi anımsarım; burs aldığım kurumları ise asla unutamam. En sevdiğim gazlı içeceğin gazoz olması da belki bu yüzdendir.

İlk yurt dışı deneyimimi Azerbaycan'a giderek yaşadım. Bir Avrupa Birliği projesi olan Avrupa Gönüllü Hizmeti kapsamında Almanya'da bir yıl gönüllülük yaptım; gençlik merkezlerinde ve bir izci kuruluşunda çalıştım. O sırada Universität Duisburg-Essen ve Leibniz Universität Hannover'in Maschinenbau (makine mühendisliği) bölümlerinden kabul aldım. Ancak şartlar elvermedi; dönüş biletimi aldım.

2009'da, Türkiye'ye döndükten tam 53 gün sonra, Gönüllü Hareketi Derneği'ni kurduğumda 22 yaşındaydım. Bir yandan yeni yaşantıma alışmaya çalışıyor, bir yandan iş arıyor, bir yandan da gönüllü çalışmalarımı sürdürüyordum.

İş arayışım, ekonomik krizin ortasına denk geldi. Okurken birçok kurumda çalışmama, staj yapmama ve bir yıl süren deneysel bir çalışmayla bitirme tezi hazırlamış olmama rağmen tekstil sektöründe aradığımı bulamadım. Mezunu olduğum ve yapmak zorunda olduğum mesleği bırakmak kolay bir tercih olmadı; o dönemde bu değişimin en büyük gerekçesi yaşadığım yurt dışı deneyimi oldu.

Hiç aklımda yokken, bir arkadaşımın "sen bu işi yapmalısın" demesi üzerine Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne referanssız başvurdum ve Mayıs 2010'da yerel yönetimlere ilk adımı attım. Mesleğimi yapmıyordum ama tekstille bağım tuhaf bir yoldan sürdü: göreve başladığım yer, Kongre Kültür Merkezi'ne dönüştürülmüş olan tarihî Sümerbank Merinos Fabrikası'ydı. Orada çalışan ilk kişilerden biri oldum.

2012'de Bursa Kent Konseyi'ne, 2013'te ilk kez kurulan Kent Estetiği Şube Müdürlüğü'ne geçtim. Almanya'da çektiğim duvar sanatı (mural art) ve grafiti fotoğraflarını sunumlara dönüştürdüm; Bursa'daki ilk kent estetiği çalışmaları böyle başladı. Kendi isteğimle ayrıldığımda tarih 1 Ocak 2015'ti. Beş yıla yakın süren bu dönemi ayrı bir yazıda anlattım.

Belediyeden ayrıldığım yıl, kurucusu olduğum Gönüllü Hareketi Derneği'nde profesyonel olarak çalışmaya başladım. Avrupa'da çalışıp gördüğüm sivil toplum kuruluşlarına benzer bir yapıyı kurmuştuk; üç yıl boyunca işlerimiz yerelden çıkıp ulusal ve uluslararası projelere uzandı.

2018'de, bir insani yardım vakfının ısrarı üzerine dernekten ayrıldım; vakfın mültecilere yönelik açmayı planladığı merkezin yöneticiliğini üstlendim. Henüz bir mekânı bile yoktu. Merkezi sıfırdan kurdum, kadrosunu oluşturdum, iki ayrı uluslararası projeyi yerelde yürüttüm. Bir yıl sonra merkezi devredip Gönüllü Hareketi'ne döndüm, bu kez daha fazla iş ve sorumlulukla.

2020'nin başında ABD'deydim; IVLP programına katılıyordum, hayatımı değiştiren bir deneyim oldu. Döndükten bir buçuk ay sonra Covid Türkiye'ye ulaştı ve her şey altüst oldu. İhtiyaçlar başkalaşınca faaliyetlerimizi baştan kurguladık; Amerika'da gördüklerimden yola çıkarak kentimizin ilk gıda bankasını kurduk.

2022'ye geldiğimizde büyüyen Gönüllü Hareketi, paydaşlarımızın anlamakta zorlandığı bir yapıya dönüşmüştü: "Hem başkansın hem çalışan, nasıl oluyor?" sorusu sıkça gelir olmuştu. Bir yol ayrımındaydık. Önce başkanlığı devrettim, genel sekreter olarak devam ettim; plan tutmayınca başkanlığa geri döndüm. Ardından farklı bir kariyer adımı atmaya karar verdim.

Büyük bir onur ve gururla, Haziran 2023'te Türk Eğitim Vakfı'nda Bursa Şube Başkanı olarak göreve başladım; vakfın tarihindeki en genç şube başkanı olarak.

Bunlar işin hikâyesi; hayatın kendisi başka bir hatta ilerliyordu. 2015'te en iyi arkadaşımla hayatlarımızı birleştirdik: Öznur'la evlendim. Evlendikten yalnızca üç ay sonra eşimin öğretmenlik ataması Hakkâri'ye çıktı ve kısa sürecek de olsa yeni bir göç hikâyesi başladı. 2018'de Barlas ailemize katıldı.

2015'ten beri serbest çalışarak eğitim ve danışmanlık veriyordum; bunu kurumsallaştırmak için 2017'de, otuz yaşıma ithafen Sosyal Fayda Ajansı'nı kurdum. Sekiz yıl sonra, ayrıca vakit ayıramadığım için 2025'in sonunda kapattım.

Pandemi nedeniyle eve kapandığımız günlerde, 2020'de ÖZümün NURu ile birlikte Kids & Joy'u kurduk: çocuklar ve ebeveynleri için ahşap oyuncaklar, ahşap öğrenme tasarımları. İyi niyetle yola çıktık ama sermayemiz neredeyse yoktu; kur atakları hammadde maliyetlerini katlayınca üretimi durdurmak zorunda kaldık.

Eğitimim boyunca gördüğüm desteğin karşılığını, insani ve toplumsal bir sorumluluk olarak fazlasıyla verebilme şansım oldu; hâlâ oluyor.

Çevremden destek gördüm; birçok genç, anne ve aile için gıda bankası kurduk. Burslar sayesinde eğitimime devam ettim; daha fazla genç burs alabilsin diye çalıştım. Bir Avrupa Birliği projesiyle yurt dışına çıkabildim; sonrasında kurduğum derneği akredite ettirerek yüzlerce genci yurt dışına gönderdim. Yirmi yılı aşkın süredir kesintisiz ve bilfiil sivil alandayım; toplumsal yaşama katkı koymaya çalışıyorum.

Hayatın akışında yeni hikâyeler oluşmaya devam ediyor…

  • 2009

    EU-Projekttag an Schulen, Almanya

  • 2013

    Cultural Innovators Network, Tunus

  • 2018

    40. İstanbul Maratonu

  • 2019

    Ankara

  • 2020

    IVLP, AmeriCorps, Washington D.C.

  • 2020

    Martin Luther King Günü, Salt Lake, Utah

  • 2020

    IVLP, New Orleans

  • 2021

    Gönüllü Hareketi, gıda bankacılığı

  • 2025

    Türk Eğitim Vakfı, şubeler çalıştayı

  • 2025

    Gönüllü Hareketi, gönüllü oryantasyonu

  • 2025

    Çağdaş Eğitim Kooperatifi, genel kurul

  • 2026

    Uluslararası Eğitim Kursu, NaturHaus, Almanya

01 / 12

Rota

Beni dinlendiren şey
seyahat etmek.
Seyahatte en sevdiğim şey
fotoğraf çekmek.
En beğendiğim şehirler
Sidi Bou Said, San Sebastián, Toulouse.
Görmek istediğim yerler
Kuzey Kutbu, Pasifik Adaları.
Bir şehri tanıma yöntemim
sokaklarında kaybolmak, pazarına gitmek.
Yaptığım koleksiyonlar
şehir haritaları, rozet, magnet.
AfganistanAlmanyaAmerika Birleşik DevletleriAngolaArjantinArnavutlukAvustralyaAvusturyaAzerbaycanBahamalarBangladeşBatı SahraBelarusBelizeBelçikaBeninBirleşik Arap EmirlikleriBirleşik KrallıkBolivyaBosna-HersekBotsvanaBrezilyaBruneiBulgaristanBurkina FasoBurundiButanCezayirCibutiDanimarkaDemokratik Kongo CumhuriyetiDominik CumhuriyetiDoğu TimorEkvadorEkvator GinesiEl SalvadorEndonezyaEritreErmenistanEstonyaEsvatiniEtiyopyaFalkland AdalarıFasFijiFildişi SahiliFilipinlerFilistinFinlandiyaFransaGabonGambiyaGanaGineGine-BissauGrönlandGuatemalaGuyanaGüney AfrikaGüney KoreGüney SudanGürcistanHaitiHindistanHollandaHondurasHırvatistanIrakJamaikaJaponyaKamboçyaKamerunKanadaKaradağKatarKazakistanKenyaKolombiyaKongoKosovaKosta RikaKuveytKuzey KoreKuzey KıbrısKuzey MakedonyaKübaKıbrısKırgızistanLaosLesothoLetonyaLiberyaLibyaLitvanyaLübnanLüksemburgMacaristanMadagaskarMalaviMalezyaMaliMeksikaMoldovaMoritanyaMozambikMoğolistanMyanmarMısırNamibyaNepalNijerNijeryaNikaraguaNorveçOrta Afrika CumhuriyetiPakistanPanamaPapua Yeni GineParaguayPeruPolonyaPortekizPorto RikoRomanyaRuandaRusyaSenegalSierra LeoneSlovakyaSlovenyaSolomon AdalarıSomaliSomalilandSri LankaSudanSurinamSuriyeSuudi ArabistanSırbistanTacikistanTanzanyaTaylandTayvanTogoTrinidad ve TobagoTunusTürkiyeTürkmenistanUgandaUkraynaUmmanUruguayVanuatuVenezuelaVietnamYemenYeni KaledonyaYeni ZelandaYunanistanZambiyaZimbabveÇadÇekyaÇinÖzbekistanÜrdünİranİrlandaİspanyaİsrailİsveçİsviçreİtalyaİzlandaŞili
15 ülkeAlmanyaAmerika Birleşik DevletleriAzerbaycanBelçikaÇekyaEstonyaFransaHollandaİspanyaİtalyaLitvanyaSırbistanTunusTürkiyeUkrayna

Zihin

Kendime dair birkaç sabit.

  • Erdem olduğuna inandığım şeylerözür dileyebilmek, teşekkür edebilmek, vefakâr olabilmek.
  • Beni en çok tedirgin eden insanlarfanatikler, tasallut sahipleri, düşünmeye zaman ayırmayacak kadar çok çalışanlar, çok konuşanlar ve çok sessiz kalanlar.
  • Gençlere hep söylediğim şeydene, yanıl, öğren, denemekten vazgeçme.
  • Bir işe başlarken sorduğum soruneden, neden, neden?
  • Bir toplantıyı iyi yapan şeybirbirini gerçekten dinleyen katılımcılar.
  • Sivil toplumda değişmesini istediğim tek şeyörgütlenme özgürlüğüne elverişli yasaların olması.
  • Dünyada gerçekleşmesini istediğim değişimherkesin haftada en az iki saat gönüllülük yapması.
  • En sevdiğim renkmavinin tonları.
  • İlgi duyduğum sporlarfutbol, Formula 1, basketbol, tenis, kayak.
  • Hâlâ öğrenmeye çalıştığım şeysaksofon çalmak.
Sözün ÖzüYolumu açan, aklımdan çıkmayan özlü sözler.